Hướng dẫn hoạt động chuyên môn - Môn Hóa Học

Thứ hai - 19/09/2016 23:12
HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN MÔN HOÁ HỌC CẤP THCS, NĂM HỌC 2016 - 2017 Để triển khai nhiệm vụ năm học 2016-2017, Sở Giáo dục - Đào tạo hướng dẫn chuyên môn bộ môn Hóa học cấp THCS một số nội dung sau:
Hướng dẫn hoạt động chuyên môn - Môn Hóa Học
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI                                 

 
 
 
 

HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN
MÔN HOÁ HỌC CẤP THCS, NĂM HỌC 2016 - 2017
 
Để triển khai nhiệm vụ năm học 2016-2017, Sở Giáo dục  - Đào tạo hướng dẫn chuyên môn  bộ môn Hóa học cấp THCS một số nội dung sau:
1. Thực hiện kế hoạch giáo dục.
     - Căn cứ tình hình thực tế ở mỗi đơn vị, các phòng GDĐT tăng cường giao quyền chủ động cho các trường xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục định hướng phát triển năng lực học sinh theo khung thời gian 37 tuần thực học (học kỳ I: 19 tuần, học kỳ II: 18 tuần), đảm bảo thời gian kết thúc học kỳ I, kết thúc năm học thống nhất toàn thành phố, có đủ thời lượng dành cho luyện tập, ôn tập, thí nghiệm, thực hành, tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo và kiểm tra định kỳ, không cắt xén chương trình, phù hợp chuẩn kiến thức kỹ năng và nội dung giảm tải mà Bộ đã ban hành. 
     - Các phòng GDĐT chỉ đạo và hướng dẫn các trường THCS tạo điều kiện cho các tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên được chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học theo hình thức, phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực. Kế hoạch dạy học của tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên phải được lãnh đạo nhà trường phê duyệt, báo cáo và được phòng GDĐT xác nhận trước khi thực hiện và là căn cứ để thanh tra, kiểm tra. Kế hoạch giáo dục định hướng phát triển năng lực học sinh của mỗi trường phải phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương và khả năng học tập của học sinh theo tinh thần Hướng dẫn số 791/HD-BGDĐT ngày 25/6/2013 của Bộ.
- Như đã thực hiện trong năm học 2015-2016, căn cứ trên cơ sở Khung phân phối chương trình của Bộ, tài liệu phân phối chương trình của Sở ban hành năm học 2009-2010 và nội dung giảm tải bộ môn Hóa học (ban hành kèm theo Công văn số 5842/BGDĐT-GDTH ngày 01/9/2011 của Bộ GDĐT về việc  Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học). Thực hiện chỉ đạo của Bộ về nhiệm vụ trọng tâm của GDPT năm học 2016-2017.
- Tiếp tục chỉ đạo, quản lý tốt việc thực hiện chương trình do Sở ban hành và Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học môn Hóa học của Bộ: cắt giảm các nội dung quá khó, trùng lặp với bộ môn khác, chưa thật sự cần thiết với học sinh THCS, các câu hỏi bài tập đòi hỏi phải khai thác quá sâu lí thuyết, thêm thời gian để nghiên cứu kĩ các nội dung khác, tạo điều kiện cho GV đổi mới phương pháp dạy học; tổ, nhóm chuyên môn cần nghiên cứu và quán triệt đầy đủ mục tiêu về kiến thức và kỹ năng qua đó xác định đúng trọng tâm, mức độ kiến thức, các yêu cầu của từng chương, từng bài, từng tiết một cách hợp lý để sao cho học sinh hiểu kiến thức cơ bản và vận dụng được. Tránh thiên về ghi nhớ máy móc không nắm vững bản chất.    
- Đảm bảo 100% giáo viên lên lớp có giáo án theo hướng đổi mới, nếu dùng giáo án đã soạn cũ cần có sự bổ sung và điều chỉnh cho phù hợp với đối tượng. Hình thức bài soạn không quy định cứng nhắc, nhưng trong bài soạn cần nêu rõ các bước tiến hành của giáo viên và các hoạt động của học sinh.
- Thực hiện dạy đủ các giờ lý thuyết, luyện tập và thực hành thí nghiệm.
- Thực hiện các qui định về hồ sơ, sổ sách chuyên môn, về số đầu điểm theo qui định và lưu đề kiểm tra viết.  
2. Đổi mới phương pháp giảng dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh giá
Về việc đổi mới phương pháp giảng dạy
- Tổ chức dạy học phân hoá theo năng lực của học sinh dựa theo chuẩn KTKN của Chương trình cấp THCS. Giáo viên chủ động thiết kế bài giảng linh hoạt, khoa học, sắp xếp hợp lý các hoạt động của giáo viên và học sinh; phối hợp tốt giữa làm việc cá nhân và theo nhóm; chú trọng công tác phụ đạo học sinh yếu.
+ Tiếp tục tăng cường đổi mới các giờ học theo hướng phát triển năng lực học sinh.
+ Duy trì, phát triển cả bề rộng và chiều sâu việc đổi mới phương pháp trên hai mặt: đổi mới dạy học và đổi mới cách đánh giá theo phương châm "Dạy thực chất- Học thực chất” với việc thực hiện tốt chủ trương “Mỗi giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục thực hiện một đổi mới trong phương pháp dạy học và quản lý. Mỗi trường có một kế hoạch cụ thể về đổi mới phương pháp dạy học”:
- Khi lên lớp giáo viên cần phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; tăng cường hoạt động cá nhân phối hợp với hoạt động tập thể trong học tập. Khắc phục tình trạng dạy học theo lối đọc – chép.
- Tận dụng tối đa các thiết bị thí nghiệm và các phương tiện hỗ trợ, đặc biệt là công nghệ thông tin trong bài giảng, tuy nhiên không quá lạm dụng máy tính, đèn chiếu dẫn đến chuyển từ đọc - chép sang nhìn - chép.
- Chú trọng tổ chức hợp lý cho học sinh làm việc cá nhân và theo nhóm; giáo viên tạo điều kiện, hướng dẫn học sinh rèn luyện kỹ năng tự học, tự nghiên cứu SGK và tài liệu tham khảo, bồi dưỡng năng lực độc lập suy nghĩ, xây dựng hệ thống câu hỏi hợp lý, phù hợp với các đối tượng; vận dụng sáng tạo kiến thức đã học.
- Giáo viên dành thời gian tập trung vào kiến thức trọng tâm của bài và hướng dẫn học sinh tự học theo SGK.
Đổi mới kiểm tra, đánh giá
     - Chỉ đạo và tổ chức chặt chẽ, nghiêm túc, đúng quy chế ở tất cả các khâu ra đề, coi, chấm và nhận xét, đánh giá học sinh trong việc thi và kiểm tra; đảm bảo thực chất, khách quan, trung thực, công bằng, đánh giá đúng năng lực và sự tiến bộ của học sinh.
     - Chú trọng đánh giá thường xuyên đối với tất cả học sinh: đánh giá qua các hoạt động trên lớp; đánh giá qua hồ sơ học tập, vở học tập; đánh giá qua việc học sinh báo cáo kết quả thực hiện một dự án học tập, nghiên cứu khoa học, kĩ thuật; đánh giá qua bài thuyết trình (bài viết, bài trình chiếu, video clip,…) về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. Giáo viên có thể sử dụng các hình thức đánh giá nói trên thay cho các bài kiểm tra hiện hành.
     - Kết hợp đánh giá trong quá trình dạy học, giáo dục và đánh giá tổng kết cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của giáo viên với tự đánh giá và nhận xét, góp ý của học sinh, đánh giá của cha mẹ học sinh và cộng đồng. Khi chấm bài kiểm tra phải có phần nhận xét, hướng dẫn, sửa sai, động viên sự cố gắng, tiến bộ của học sinh.
     - Thực hiện nghiêm túc việc xây dựng đề thi, kiểm tra theo ma trận. Đề kiểm tra bao gồm các câu hỏi, bài tập (tự luận hoặc/và trắc nghiệm) theo 4 mức độ yêu cầu: Nhận biết(nhắc lại hoặc mô tả đúng kiến thức, kĩ năng đã học), Thông hiểu (diễn đạt đúng kiến thức hoặc mô tả đúng kĩ năng đã học bằng ngôn ngữ theo cách của riêng mình, có thể thêm các hoạt động phân tích, giải thích, so sánh, áp dụng trực tiếp - làm theo mẫu - kiến thức, kĩ năng đã biết để giải quyết các tình huống, vấn đề trong học tập),  Vận dụng (kết nối và sắp xếp lại các kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết thành công tình huống, vấn đề tương tự tình huống, vấn đề đã học); Vận dụng cao (vận dụng được các kiến thức, kĩ năng để giải quyết các tình huống, vấn đề mới, không giống với những tình huống, vấn đề đã được hướng dẫn; đưa ra những phản hồi hợp lí trước một tình huống, vấn đề mới trong học tập hoặc trong cuộc sống). Căn cứ vào mức độ phát triển năng lực của học sinh ở từng học kỳ và khối lớp, giáo viên và nhà trường xác định tỉ lệ các câu hỏi, bài tập theo 4 mức độ yêu cầu trong các bài kiểm tra trên nguyên tắc đảm bảo sự phù hợp với đối tượng và tăng dần tỉ lệ các câu hỏi, bài tập ở mức độ yêu cầu vận dụng, vận dụng cao.
   - Tập trung chỉ đạo nâng cao hiệu quả đổi mới kiểm tra đánh giá thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, dạy học phân hoá trên cơ sở chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chương trình giáo dục phổ thông; tạo ra sự chuyển biến mới về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, nâng cao chất lượng giáo dục. Việc đổi mới phương pháp dạy học phải gắn liền với đánh giá, ra đề và chấm bài, đảm bảo đánh giá đúng trình độ của học sinh. Khi đánh giá cần thể hiện thái độ khách quan, công minh và hướng dẫn học sinh biết tự đánh giá năng lực của mình. Trong điều kiện không tổ chức thi tốt nghiệp THCS, cần chú ý chống hiện tượng học lệch, hiện tượng kiểm tra đánh giá không công bằng (đặc biệt đối với học sinh lớp 9).
+ Thực hiện đúng quy định về thời lượng kiểm tra trong phân phối chương trình, trong các văn bản về "Hướng dẫn kiểm tra đánh giá xếp loại" của Bộ, Sở. Riêng điểm bài thực hành, lựa chọn một bài thực hành để đánh giá lấy điểm (h s 1). 
+ Kết hợp một cách hợp lý hình thức tự luận và trắc nghiệm trong kiểm tra, đánh giá.
          - Đề kiểm tra thường xuyên và định kì phải dựa vào tài liệu Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng và nội dung giảm tải đối với bộ môn Toán cho từng cấp học, lớp học đã được Bộ ban hành. Ngoài ra, yêu cầu của một đề kiểm tra thường xuyên hay định kì phải có ít nhất các bước sau:
     B1Xác định mục đích, yêu cầu của đề kiểm tra về một đơn vị kiến thức nào đó cần thực hiện để đánh giá sau khi học sinh học tập xong một chủ đề, một chương, một học kỳ, một lớp, một cấp học.
     B2Xác định mục tiêu dạy học để xác định nội dung đề kiểm tra, cần xác định các mục tiêu dạy học về kiến thức - kĩ năng, thái độ của phần chương trình để việc đánh giá tương thích với chuẩn kiến thức kỹ năng và nội dung giảm tải mà Bộ đã ban hành.
     B3Thiết lập ma trận hai chiều (gồm ma trận nhận thức và ma trận đề kiểm tra) nhằm xác định hình thức, nội dung và số lượng câu hỏi bảo đảm mục đích, yêu cầu … đề ra.
Về các kỳ thi học sinh giỏi.
- Thi HSG lớp 9 môn Hoá học cấp thành phố theo hướng dẫn của Sở. Kiến thức theo chương trình Hoá học lớp 8 đến hết phần Hiđrocacbon (lớp 9), tập trung vào chương trình lớp 9. Nội dung đề thi có những phần kiến thức nâng cao, khai thác sâu các kiến thức đã học, có sự phân hoá cao.
- Tổ chức tốt hoạt động của “Câu lạc bộ Hoá học” nhằm thu hút và phát huy năng khiếu của học sinh, phát hiện và bồi dưỡng HSG.
     3. Nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn, bồi dưỡng đội ngũ, nghiên cứu khoa học
Về sinh hoạt chuyên môn
     - Trên cơ sở kế hoạch dạy học đã được phê duyệt, tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên tổ chức sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và quản lí các hoạt động chuyên môn của trường trung học qua mạng cho mỗi chủ đề theo hướng dẫn tại công văn 10801/SGDĐT – GDTrH ngày 31/10/2014 của Sở GD&ĐT.
- Mỗi kì các tổ chuyên môn xây dựng từ 01 đến 02 chuyên đề dạy học Hóa học.
- Nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn, trọng tâm sinh hoạt tổ (nhóm) chuyên môn là thống nhất nội dung kiến thức và phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng hoạt động dự giờ (tập trung vào những bài khó, dài của chương trình).
- Ghi chép hồ sơ sổ sách của tổ, nhóm, cá nhân đúng qui định.
- Các hoạt động chuyên đề của tổ và cụm trường cần tập trung vào việc đổi mới phương pháp. Thông qua các hoạt động chuyên đề tháo gỡ những khó khăn trong việc giảng dạy bài mới, cùng nhau thực hiện đổi mới dạy học, nâng cao hiệu quả kiểm tra và đánh giá học sinh.
- Một số chuyên đề có thể lựa chọn trong sinh hoạt chuyên môn:
+ Lựa chọn các chủ đề để phục vụ cho việc dạy học tự chọn tại trường; 
+ Sáng tạo và cải tiến các thiết bị dạy học;
+ Khai thác phần mềm máy tính nhằm ứng dụng vào dạy và học Hóa học;
+ Dạy làm nổi bật đặc trưng bộ môn và rèn luyện phương pháp tư duy;
+ Dạy trên lớp kết hợp với hướng dẫn học sinh tự học;
+ Phương pháp tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm trong một tiết dạy.
+ So sánh, hệ thống hóa các kiến thức Hóa học THCS.
Về công tác bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học
- Tiến hành tốt các hoạt động tự bồi dưỡng về kiến thức, phương pháp; cần quan tâm đến những giáo viên mới chưa được bồi dưỡng về CT và SGK .
- Kết hợp hoạt động tự bồi dưỡng của từng giáo viên với các buổi sinh hoạt chuyên đề của tổ, nhóm.
- Tích cực tham gia phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm, chú ý nâng cao chất lượng khoa học của các bản sáng kiến kinh nghiệm.
4. Triển khai mô hình trường học mới Việt Nam đối với một số lớp 7 của 09 trường THCS thuộc các quận Cầu Giấy, Hoàn Kiếm, Long Biên, Bắc Từ Liêm; triển khai mở rộng áp dụng mô hình trường học mới đối với lớp 6 năm học 2016-2017 ở các quận, huyện, thị xã theo thực tế đã đăng kí và được phê duyệt (có hướng dẫn riêng).
 
Trên đây là một số định hướng chính, các Ông (Bà) chuyên viên chỉ đạo bộ môn Hóa học căn cứ  vào các văn bản qui định, hướng dẫn của Bộ, Sở và tình hình thực tế ở địa phương để xây dựng Kế hoạch công tác của bộ môn cho phù hợp.                                                  
 
----------------------------------------- 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Quảng cáo 1
Quảng cáo 2
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây